(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 174

॥ శ్రీః ॥
7.174. అధ్యాయః 174
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
కర్ణం యుయుత్సోరర్జునస్య కృష్ణేన సహేతుకథనం తేన యుద్ధనిషేధః॥ 1 ॥
కృష్ణార్జునచోదనయా ఘటోత్కచస్య కర్ణేన సహ రణారంభః॥ 2 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-174-0x(4724)(52948)
తతః కర్ణో రణే దృష్ట్వా పార్షతం పరవీరహా।
ఆజఘానరోసి శరైర్దశభిర్మర్మభేదిభిః॥ 7-174-1(52949)
ప్రతివివ్యాధ తం తూర్ణం ధృష్టద్యుంనోపి మారిష।
దశభిః సాయకైర్హృష్టస్తిష్ఠతిష్ఠేతి చాబ్రవీత్॥ 7-174-2(52950)
తావన్యోన్యం శరైః సంఖ్యే సంఛాద్య సుమహారథైః।
పునః పూర్ణాయతోత్సృష్టైర్వివ్యధాతే పరస్పరం॥ 7-174-3(52951)
తతః పాంచాలముఖ్యస్య ధృష్టద్యుంనస్య సంయుగే।
సారథిం చతురశ్చాశ్వాన్కర్ణో వివ్యాధ సాయకైః॥ 7-174-4(52952)
కార్ముకప్రవరం చాపి ప్రచిచ్ఛేద శితైః శరైః।
సారథిం చాస్య భల్లేన రథనీడాదపాతయత్॥ 7-174-5(52953)
ధృష్టద్యుంనస్తు విరథో హతాశ్వో హతసారథిః।
గృహీత్వా పరిఘం ఘోరం కర్ణస్యాశ్వానపీడయత్॥ 7-174-6(52954)
విద్ధశ్చ బహుభిస్తేన శరైరాశీవిషోపమైః।
తతో యుధిష్ఠిరానీకం పద్ధ్యామేవాన్వపద్యత॥ 7-174-7(52955)
ఆరురోహ రథం చాపి సహదేవస్య మారిష।
ప్రయాతుకామః కర్ణాయ వారితో ధర్మసూనునా॥ 7-174-8(52956)
కర్ణస్తు సుమహాతేజాః సింహనాదవిమిశ్రితం।
ధనుఃశబ్దం మహచ్చక్రే దధ్మౌ తారేణ చాంబుజం॥ 7-174-9(52957)
దృష్ట్వా వినిర్జితం యుద్ధే పార్షతం తే మహారథాః।
అమర్షవశమాపన్నాః పాంచాలాః సహసోమకాః॥ 7-174-10(52958)
సూతపుత్రవధార్థాయ శస్త్రాణ్యాదాయ సర్వశః।
ప్రయయుః కర్ణముద్దిశ్య మృత్యుం కృత్వా నివర్తనం॥ 7-174-11(52959)
కర్ణస్యాపి రథే వాహానన్యాన్సూతోఽభ్యయోజయత్।
శంఖవర్ణాన్మహావేగాన్సైంధవాన్సాధువాహినః॥ 7-174-12(52960)
లబ్ధలక్షస్తు రాధేయః పంచాలానాం మహారథాన్।
అభ్యపీడయదాయస్తః శరైర్మేఘ ఇవాచలం॥ 7-174-13(52961)
సా పీడ్యమానా కర్ణేన పాంచాలానాం మహాచమూః।
సంప్రాద్రవత్సుసంత్రస్తా సింహేనేవార్దితా మృగీ॥ 7-174-14(52962)
పతితాస్తురగేభ్యశ్చ గజేభ్యశ్చ మహీతలే।
రథేభ్యశ్చ నరాస్తూర్ణమదృశ్యంత తతస్తతః॥ 7-174-15(52963)
ధావమానస్య యోధస్య క్షురప్రైః స మహామృధే।
బాహూ చిచ్ఛేద వై కర్ణః శిరశ్చైవ సకుండలం॥ 7-174-16(52964)
ఊరూ చిచ్ఛేద చాన్యస్య గజస్థస్య విశాంపతే।
వాజిపృష్ఠగతస్యాపి భూమిష్ఠస్య చ మారిష॥ 7-174-17(52965)
నాజ్ఞాసిషుర్ధావమానా బహవశ్చ మహారథాః।
సంఛిన్నాన్యాత్మగాత్రాణి వాహనాని చ సంయుగే॥ 7-174-18(52966)
తే వధ్యమానాః సమరే పాంచాలాః సృంజయైః సహ।
తృణప్రస్పందనాచ్చాపి సూతపుత్రం స్మ మేనిరే॥ 7-174-19(52967)
అపి స్వం సమరే యోధం ధావమానం విచేతసం।
కర్ణమేవాభ్యమన్యంత తతో భీతా ద్రవంతి తే॥ 7-174-20(52968)
తాన్యనీకాని భగ్నాని ద్రవమాణాని భారత।
అభ్యద్రవద్ద్రుతం కర్ణః పృష్ఠతో వికిరంఛరాన్॥ 7-174-21(52969)
అవేక్షమాణాస్త్వన్యోన్యం సుసంమూఢా విచేతసః।
నాశక్నువన్నవస్థాతుం కాల్యమానా మహాత్మనా॥ 7-174-22(52970)
కర్ణేనాభ్యాహతా రాజన్పాంచాలాః పరమేషుభిః।
ద్రోణేన చ దిశః సర్వా వీక్షమాణాః ప్రదుద్రువుః॥ 7-174-23(52971)
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా స్వసైన్యం ప్రేక్ష్య విద్రుతం।
అపయానే మనః కృత్వా ఫల్గునం వాక్యమబ్రవీత్॥ 7-174-24(52972)
పశ్య కర్ణం మహేష్వాసం ధనుష్పాణిమవస్థితం।
నిశీథే దారుణే కాలే తపంతమివ భాస్కరం॥ 7-174-25(52973)
కర్ణసాయకనున్నానాం క్రోశతామేష నిఃస్వనః।
అనిశం శ్రూయతే పార్థ త్వద్బంధూనామనాథవత్॥ 7-174-26(52974)
యథా విసృజతశ్చాస్య సందధానస్య చాశుగాన్।
పశ్యామి నాంతరం పార్థ క్షపయిష్యతి నో ధ్రువం॥ 7-174-27(52975)
యదత్రానంతరం కార్యం ప్రాప్తకాల చ పశ్యసి।
కర్ణస్య వధసంయుక్తం తత్కురుష్వ ధనంజయ॥ 7-174-28(52976)
ఏవముక్తో మహారాజ పార్థః కృష్ణమథాబ్రవీత్।
భీతః కుంతీసుతో రాజా రాధేయస్యాద్య విక్రమాత్॥ 7-174-29(52977)
ఏవం గతే ప్రాప్తకాలం కర్ణానీకే పునః పునః।
భవాన్వ్యవస్యతు క్షిప్రం ద్రవతే హి వరూథినీ॥ 7-174-30(52978)
ద్రోణసాయకనున్నానాం భగ్నానాం మధుసూదన।
కర్ణేన త్రాస్యమానానామవస్థానం న విద్యతే॥ 7-174-31(52979)
పశ్యామి చ తథా కర్ణం విచరంతమభీతవత్।
ద్రవమాణాన్రథోదారాన్కిరంతం నిశితైః శరైః॥ 7-174-32(52980)
నైనం శక్ష్యామి సంసోఢుం చరంతం రణమూర్ధని।
ప్రత్యక్షం వృష్ణిశార్దూల పాదస్పర్శమివోరగః॥ 7-174-33(52981)
స సవాంస్తత్ర యాత్వాశు యత్ర కర్ణో మహారథః।
అహమేనం హనిష్యామి మాం వైష మధుసూదన॥ 7-174-34(52982)
శ్రీవాసుదేవ ఉవాచ। 7-174-35x(4725)
పశ్యామి కర్ణం కౌంతేయ దేవరాజమివాహవే।
విచరంతం నరవ్యాఘ్రమతిమానుషవిక్రమం॥ 7-174-35(52983)
నైతస్యాన్యోఽస్తి సంగ్రామే ప్రత్యుద్యాతా ధనంజయ।
ఋతే త్వాం పురుషవ్యాఘ్ర రాక్షసాద్వా ఘటోత్కచాత్॥ 7-174-36(52984)
న తు తావదహం మన్యే ప్రాప్తకాలం తవానఘ।
సమాగమం మహాబాహో సూతపుత్రేణ సంయుగే॥ 7-174-37(52985)
దీప్యమానా మహోల్కేవ తిష్ఠత్యస్య హి వాసవీ।
త్వదర్థం హి మహాబాహో సూతపుత్రేణ సంయుగే॥ 7-174-38(52986)
రక్ష్యతే శక్తిరేషా హి రౌద్రాం రూపం బిభర్తి చ।
ఘటోత్కచస్తు రాధేయం ప్రత్యుద్యాతు మహాబలః॥ 7-174-39(52987)
స హి భీమేన బలినా జాతః సురపరాక్రమః।
తస్మిన్నస్త్రాణి దివ్యాని రాక్షసాన్యాసురాణి చ॥ 7-174-40(52988)
సతతం చానురక్తో వో హితైషీ చ ఘటోత్కచః।
విజేష్యతి రణే కర్ణమితి మే నాత్ర సంశయః॥ 7-174-41(52989)
సంజయ ఉవాచ। 7-174-42x(4726)
ఏవముక్తో మహాబాహుః పార్థః పుష్కరలోచనః।
ఆజుహావాథ తద్రక్షస్తచ్చాసీత్ప్రాదురప్రతః॥ 7-174-42(52990)
కవచీ సశరః ఖంగీ సధన్వా చ విశాంపతే।
అభివాద్య తతః కృష్ణం పాండవం చ ధనంజయం।
అబ్రవీచ్చ తదా కృష్ణమయమస్ంయనుశాధి మాం॥ 7-174-43(52991)
తతస్తం మేఘసంకాశం దీప్తాస్యం దీప్తకుండలం।
అభ్యభాషత హైడింబిం దాశార్హః ప్రహసన్నివ॥ 7-174-44(52992)
వాసుదేవ ఉవాచ। 7-174-45x(4727)
ఘటోత్కచ విజానీహి యత్త్వాం వక్ష్యామి పుత్రక।
ప్రాప్తో విక్రమకాలోఽయం తవ నాన్యస్య కస్యాచిత్।
స త్వం నిమజ్జతాం యుద్ధే బంధూనాం బాంధవో భవ॥ 7-174-45(52993)
యావంతి చ తవాస్త్రాణి సంతి మాయాశ్చ రాక్షసీః।
`అద్యైవ సమయస్తేషాం మాయానాం చైవ రాక్షస'॥ 7-174-46(52994)
పశ్య కర్ణేన హైడింబే పాండవానామనీకినీం।
కాల్యమానాం రణే తాత సింహనేవేతరాన్మృగాన్॥ 7-174-47(52995)
ఏష కర్ణో మహేష్వాసో మతిమాందృఢవిక్రమః।
పాణ్వానామనీకేషు నిహంతి క్షత్రియర్షభాన్॥ 7-174-48(52996)
కిరంతః శరవర్షాణి మహాంతి దృఢధన్వినః।
న శక్నువంత్యవస్థాతుం పీడ్యమానాః శరార్చిషా॥ 7-174-49(52997)
నిశీథే సూతపుత్రేణ శరవర్షేణ పీడితాః।
ఏతే ద్రవంతి పాంచాలాః సింహేనేవార్దితా మృశాః॥ 7-174-50(52998)
ఏతస్యైవం ప్రవృద్ధస్య సూతపుత్రస్య సంయుగే।
నిషేద్ధా విద్యతే నాన్యస్త్వామృతే భీమవిక్రమ॥ 7-174-51(52999)
స త్వం కురు మహాబాహో కర్మ యుక్తమిహాత్మనః।
మాతులానాం పితౄణాం చ తేసజోఽస్త్రబలస్య చ॥ 7-174-52(53000)
ఏతదర్థే హి హైడింబే పుత్రానిచ్ఛంతి మానవాః।
కథం నస్తారయేద్దుఃఖాత్స త్వం తారయ బాంధవాన్॥ 7-174-53(53001)
ఇచ్ఛంతి పితరః పుత్రాన్స్వార్థహేతోర్ఘటోత్కచ।
హహలోకాత్పరే లోకే తారయిష్యంతి యే హితాః॥ 7-174-54(53002)
తవ హ్యత్ర బలం భీమం మాయాశ్చ తవ దుస్తరాః।
సంక్రామే యుధ్యమానస్య సతతం భీమనందన॥ 7-174-55(53003)
పాండవానాం ప్రభగ్నానాం కర్ణేన నిశి సాయకైః।
మజ్జతాం ధార్తరాష్ట్రేషు భవ పారం పరంతప॥ 7-174-56(53004)
రాత్రౌ హి రాక్షసా భూయో భవంత్యమితవిక్రమాః।
బలవంతః సుదుర్ధర్షాః శూరా విక్రాంతచారిణః॥ 7-174-57(53005)
జహి కర్ణం హమేష్వాసం నిశీథే మాయయా రణే।
పార్థా ద్రోణం వధిష్యంతి ధృష్టద్యుంనపురోగమాః॥ 7-174-58(53006)
సంజయ ఉవాచ। 7-174-59x(4728)
కేశవస్య వచః శ్రుత్వా బీభత్సురపి రాక్షసం।
అభ్యభాషత కౌరవ్య ఘటోత్కచమరిందమం॥ 7-174-59(53007)
ఘటోత్కచ భవాంశ్చైవ దీర్ఘబాహుశ్చ సాత్యకిః।
మతౌ మే సర్వసైన్యేషు భీమసేనశ్చ పాండవః॥ 7-174-60(53008)
తద్భవాన్యాతు కర్ణేన ద్వైరథం యుధ్యతాం నిశి।
సాత్యకిః పృష్ఠగోపస్తే భవిష్యతి మహారథః॥ 7-174-61(53009)
జహి కర్ణం రణే శూరం సాత్వతేన సహాయవాన్।
యథేంద్రస్తారకం పూర్వం స్కందేన సహ జఘ్నివాన్॥ 7-174-62(53010)
ఘటోత్కచ ఉవాచ। 7-174-63x(4729)
`ఏవమేవ మహాబాహో యథా వదసి మాం ప్రభో।
త్వయా నియుక్తో గచ్ఛామి కర్ణస్య బధకాంక్షయా'॥ 7-174-63(53011)
అలమేవాస్మి కర్ణాయ ద్రోణాయాలం చ భారత।
అన్యేషాం క్షత్రియాణాం చ కృతాస్త్రాణాం మహాత్మనాం॥ 7-174-64(53012)
అద్య దాస్యామి సంగ్రామం సూతపుత్రాయ తం నిశి।
యం జనాః సంప్రవక్ష్యంతి యావద్భూమిర్ధరిష్యతి॥ 7-174-65(53013)
న చాత్ర శూరాన్మోక్ష్యామి న భీతాన్న కృతాంజలీన్।
సర్వానేవ వధిష్యామి రాక్షసం ధర్మమాస్థితః॥ 7-174-66(53014)
సంజయ ఉవాచ। 7-174-67x(4730)
ఏవముక్త్వా మహాబాహుర్హైడింబిః పరవీరహా।
అభ్యయాత్తుములే కర్ణం తవ సైన్యం విభీషయన్॥ 7-174-67(53015)
తమాపతంతం సంక్రుద్ధం దీప్తాస్యం దీప్తమూర్ధజం।
ప్రహసన్పురుషవ్యాఘ్రః ప్రతిజగ్రాహ సూతజః॥ 7-174-68(53016)
తయోః సమభవద్యుద్ధం కర్ణరాక్షసయోర్నిశి।
గర్జతో రాజశార్దూల శక్రప్రహ్లాదయోరివ॥ ॥ 7-174-69(53017)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి ఘటోత్కచవధపర్వణి చతుర్దశరాత్రియుద్ధే చతుఃసప్తత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 174 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-174-13 ఆయస్తః ప్రయత్నవాన్॥ 5-174-174 చతుఃసప్తత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.